ਅਧਿਆਇ 14: ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ (Practice Papers) 📝
🌟 PSTET ਪੇਪਰ 2 (ਭਾਸ਼ਾ I) ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਗਾਈਡ
📚 ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ
| ਕ੍ਰਮ | ਵਿਸ਼ਾ | ਸਫ਼ਾ ਨੰਬਰ |
|---|---|---|
| 14.1 | 🌈 ਜਾਣ-ਪਛਾਣ | 3 |
| 14.2 | 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 1 | 4 |
| 14.3 | 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 2 | 12 |
| 14.4 | 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 3 | 20 |
| 14.5 | 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 4 | 28 |
| 14.6 | 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 5 | 36 |
| 14.7 | 🔑 ਉੱਤਰ-ਸੂਚੀ (Answer Key) | 44 |
14.1 🌈 ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ PSTET ਪੇਪਰ 2 (ਭਾਸ਼ਾ I - ਪੰਜਾਬੀ) ਲਈ 5 ਪੂਰਨ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੇਪਰ ਨਵੀਨਤਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪੈਟਰਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ 30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ (15 ਬੋਧ + 15 ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
💡 PSTET ਪੇਪਰ 2 ਦਾ ਫਾਰਮੈਟ:
📊 PSTET ਪੇਪਰ 2 - ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵੰਡ
| ਭਾਗ | ਵਿਸ਼ਾ | ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ | ਅੰਕ |
|---|---|---|---|
| ਭਾਗ A | ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ (Language Comprehension) - ਦੋ ਅਣਦੇਖੇ ਟੈਕਸਟ | 15 | 15 |
| ਭਾਗ B | ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ (Pedagogy of Language Development) | 15 | 15 |
| ਕੁੱਲ | 30 | 30 |
14.2 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 1
⏱️ ਸਮਾਂ: 30 ਮਿੰਟ (ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾ I ਭਾਗ ਲਈ) | ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 30
ਭਾਗ A: ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ (Language Comprehension) - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ (Prose Passage)
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1-8):
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਗੀਤ, ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ, ਮੁਹਾਵਰੇ, ਅਖਾਣ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲੋਕ-ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ-ਗ਼ਮੀਆਂ, ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਉਮੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਨ। ਮਹਿੰਦੀ, ਘੋੜੀਆਂ, ਸੁਹਾਗ, ਟੱਪੇ, ਬੋਲੀਆਂ - ਇਹ ਸਭ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਚਲਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਅਖਾਣ ਲੋਕ-ਬੋਲੀ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੰਗੜਾ ਅਤੇ ਗਿੱਧਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
1. ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦਾ ਇਸ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?
(ੳ) ਪੰਜ
(ਅ) ਛੇ
(ੲ) ਸੱਤ
(ਸ) ਅੱਠ
2. 'ਘੋੜੀਆਂ' ਕਿਸ ਮੌਕੇ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ? (ਅਨੁਮਾਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)
(ੳ) ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ
(ਅ) ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੌਕੇ
(ੲ) ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਤੇ
(ਸ) ਜਨਮ-ਦਿਨ 'ਤੇ
3. "ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਅਖਾਣ" ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ?
(ੳ) ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਔਖਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
(ਅ) ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
(ੲ) ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ
(ਸ) ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
4. "ਭੰਗੜਾ ਅਤੇ ਗਿੱਧਾ" ਕਿਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?
(ੳ) ਲੋਕ-ਗੀਤ
(ਅ) ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ
(ੲ) ਲੋਕ-ਨਾਚ
(ਸ) ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ
5. ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਅਮੀਰ ਹੈ
(ਅ) ਲੋਕ-ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਨ
(ੲ) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ
(ਸ) ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ
6. "ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ" ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ
(ਅ) ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ
(ੲ) ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ
7. ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? (ਅਨੁਮਾਨ-ਆਧਾਰਿਤ)
(ੳ) ਟੱਪਾ
(ਅ) ਬੋਲੀ
(ੲ) ਸੁਹਾਗ
(ਸ) ਮਹਿੰਦੀ
8. "ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ" - 'ਝਲਕ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਪੂਰਾ ਰੂਪ
(ਅ) ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅੰਸ਼
(ੲ) ਡੂੰਘਾਈ
(ਸ) ਵਿਸਤਾਰ
ਕਾਵਿ-ਟੈਕਸਟ (Poem)
ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9-15):
ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦੇ ਲਾਲ ਨੀ,
ਖੇਤੀ ਕਰੋ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਨੀ।
ਹੱਲ ਵਾਹੋ, ਬੀਜ ਬੀਜੋ,
ਰੁੱਤੇ-ਰੁੱਤ ਫ਼ਸਲਾਂ ਕੱਢੋ।ਬਾਰਿਸ਼ ਆਵੇ, ਨਦੀਆਂ ਵਗਣ,
ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰੌਣਕਾਂ ਜੱਗਣ।
ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ,
ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕਦੇ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ।ਸਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਨੀ,
ਦੋਵੇਂ ਰੁੱਤਾਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨੀ।
ਕਣਕਾਂ ਪੱਕਣ, ਝੋਨੇ ਲਹਿਰਾਉਣ,
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਜਾਨਾਂ ਵਾਰਨ।
9. ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
(ਅ) ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
(ੲ) ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ
(ਸ) ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਬਦਲਣਾ
10. "ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ" - ਇਸ ਤੁਕ ਤੋਂ ਕਵੀ ਦਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
(ੳ) ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ
(ਅ) ਕਿਸਾਨ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ
(ਸ) ਕਿਸਾਨ ਆਲਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
11. "ਸਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ" ਕਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ?
(ੳ) ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ
(ਅ) ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ
(ੲ) ਫ਼ਸਲੀ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ
(ਸ) ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ
12. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਭਾਵ (Mood) ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਉਦਾਸੀ
(ਅ) ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰਪੂਰ
(ੲ) ਗੁੱਸਾ
(ਸ) ਡਰ
13. "ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰੌਣਕਾਂ ਜੱਗਣ" - ਇਸ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?
(ੳ) ਉਪਮਾ
(ਅ) ਰੂਪਕ
(ੲ) ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
(ਸ) ਮਾਨਵੀਕਰਨ
14. 'ਖੁਸ਼ਹਾਲ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਅਮੀਰ
(ਅ) ਸਫ਼ਲ
(ੲ) ਦੁਖੀ
(ਸ) ਉਦਾਸ
15. ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸੁਰ (Tone) ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ?
(ੳ) ਵਿਅੰਗਮਈ
(ਅ) ਉਦਾਸ
(ੲ) ਪ੍ਰਸੰਸਾਤਮਕ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ
(ਸ) ਡਰਾਉਣੀ
ਭਾਗ B: ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ (Pedagogy of Language Development) - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
16. ਭਾਸ਼ਾ ਅਰਜਨ (Language Acquisition) ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ (Language Learning) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਅਰਜਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਖਲਾਈ ਘਰ ਵਿੱਚ
(ਅ) ਅਰਜਨ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਤੇ ਅਚੇਤ ਹੈ, ਸਿਖਲਾਈ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਵਿਧੀਵਤ ਹੈ
(ੲ) ਅਰਜਨ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਸਿਖਲਾਈ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ
(ਸ) ਅਰਜਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ
17. "ਸਰਲ ਤੋਂ ਜਟਿਲ" ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਵਾਕ → ਸ਼ਬਦ → ਧੁਨੀ
(ਅ) ਧੁਨੀ → ਸ਼ਬਦ → ਵਾਕ
(ੲ) ਪੈਰਾ → ਵਾਕ → ਸ਼ਬਦ
(ਸ) ਕਹਾਣੀ → ਵਾਕ → ਸ਼ਬਦ
18. ਸੁਣਨ (Listening) ਦੀ ਕਿਸਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤਾ ਸੁਣੀ ਗਈ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਸੁਣਨਾ
(ਅ) ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸੁਣਨਾ
(ੲ) ਜਾਣਕਾਰੀ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੁਣਨਾ
(ਸ) ਹਮਦਰਦੀ ਭਰਿਆ ਸੁਣਨਾ
19. ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ ਸਿਰਫ਼ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੈਕਸਟ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸਕੈਨਿੰਗ
(ਅ) ਸਕਿਮਿੰਗ
(ੲ) ਗਹਿਨ ਪੜ੍ਹਨਾ
(ਸ) ਵਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਨਾ
20. "I goed" ਵਰਗੀ ਗਲਤੀ (Error) ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਬੱਚਾ ਆਲਸੀ ਹੈ
(ਅ) ਬੱਚਾ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕਰਨ (overgeneralization) ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
(ੲ) ਬੱਚੇ ਨੇ ਕਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ
(ਸ) ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ
21. ਵਾਇਗੋਤਸਕੀ (Vygotsky) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ZPD (Zone of Proximal Development) ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਬੱਚਾ ਜੋ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਬੱਚਾ ਜੋ ਕੁਝ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦਾ
(ੲ) ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਮ 'ਤੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਾਸਲਾ
(ਸ) ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਖੇਤਰ
22. ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਮੁਲਾਂਕਣ (Informal Assessment) ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ?
(ੳ) ਅਰਧ-ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ
(ਅ) ਮਿਆਰੀ ਟੈਸਟ
(ੲ) ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ
(ਸ) ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ
23. ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ (Dyslexia) ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਲਿਖਣਾ
(ਅ) ਪੜ੍ਹਨਾ
(ੲ) ਗਿਣਤੀ ਕਰਨਾ
(ਸ) ਬੋਲਣਾ
24. ਉਪਚਾਰਾਤਮਕ ਅਧਿਆਪਨ (Remedial Teaching) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਉਪਚਾਰਾਤਮਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ
(ਅ) ਲੋੜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ (Identifying the Need)
(ੲ) ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ
(ਸ) ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਉਣਾ
25. "ਪ੍ਰਸੰਗੀਕਰਨ (Contextualization)" ਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?
(ੳ) ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣੇ
(ਅ) ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ
(ੲ) ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਦੇਣਾ
(ਸ) ਟੈਸਟਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ
26. ਚੌਮਸਕੀ (Chomsky) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, LAD (Language Acquisition Device) ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ
(ਅ) ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
(ੲ) ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਜਨਮਜਾਤ ਯੰਤਰ
(ਸ) ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
27. ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਕਲਾਸਰੂਮ (Multilingual Classroom) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਹੁੰਚ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ
(ਅ) ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ
(ੲ) ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ
28. "Exercise, Activity, ਅਤੇ Task" ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
(ੳ) Exercise
(ਅ) Activity
(ੲ) Task
(ਸ) ਤਿੰਨੋਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ
29. ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ DIY TLM (Do It Yourself Teaching Learning Material) ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
(ੳ) ਇਹ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ
(ਸ) ਇਹ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
30. NEP 2020 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਲਾਸ _____ ਤੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਭਾਸ਼ਾ (L1) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ?
(ੳ) 2
(ਅ) 5
(ੲ) 8
(ਸ) 10
14.3 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 2
⏱️ ਸਮਾਂ: 30 ਮਿੰਟ | ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 30
ਭਾਗ A: ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ (Language Comprehension) - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ (Prose Passage)
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1-8):
ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਗਲਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
1. ਇਸ ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
(ਅ) ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਧਨ
(ੲ) ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
(ਸ) ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
2. "ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ" - ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਹਨੇਰਾ' ਕਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ?
(ੳ) ਰਾਤ ਦਾ
(ਅ) ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ
(ੲ) ਦੁੱਖ ਦਾ
(ਸ) ਡਰ ਦਾ
3. ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨਾ-ਲਿਖਣਾ
(ਅ) ਸਹੀ ਅਤੇ ਗਲਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨਾ
(ੲ) ਨੌਕਰੀ ਕਰਨੀ
(ਸ) ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ
4. "ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ" - ਇਸ ਕਥਨ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਜਾਨਵਰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
(ਅ) ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ
(ੲ) ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਹੈ
(ਸ) ਮਨੁੱਜ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਬਰਾਬਰ ਹਨ
5. "ਵਿਅਕਤੀਤਵ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ
(ਅ) ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
(ੲ) ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਘਰ
(ਸ) ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ
6. ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ?
(ੳ) ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ
(ਅ) ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ
(ੲ) ਇੱਕ ਸਾਧਨ
(ਸ) ਇੱਕ ਰਸਤਾ
7. ਲੇਖਕ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ
(ਅ) ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ
(ੲ) ਖਿਡੌਣੇ
(ਸ) ਪੈਸਾ
8. "ਪਛਾਣ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਭੁੱਲ
(ਅ) ਪਹਿਚਾਣ
(ੲ) ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ
(ਸ) ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਕਾਵਿ-ਟੈਕਸਟ (Poem)
ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9-15):
ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ,
ਭਟਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ, ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਕੇ।
ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਾ ਛੱਤ, ਨਾ ਹੈ ਆਸਰਾ ਕੋਈ,
ਕੌਣ ਸੁਣੇ ਗਿਲਾ, ਕੌਣ ਦੁੱਖੜਾ ਰੋਈ।ਠੰਡੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ,
ਭੁੱਖੇ ਪੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਬੱਚੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ, ਕਰਦੇ ਨੇ ਫਰਿਆਦ,
ਕਿਉਂ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ?ਆਓ ਪੰਜਾਬੀਓ, ਕਰੀਏ ਇਹ ਅਰਦਾਸ,
ਮਿਲ ਬੈਠ ਕੇ ਕਰੀਏ, ਬੇਘਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸ।
ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ, ਮਿਲੇ ਆਸਰਾ ਪਿਆਰਾ,
ਇਹੀ ਸੁਪਨਾ ਸਾਡਾ, ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਪਿਆਰਾ।
9. ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
(ਅ) ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ
(ੲ) ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
(ਸ) ਠੰਡੀਆਂ ਰਾਤਾਂ
10. ਕਵੀ ਨੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ?
(ੳ) ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ
(ਅ) ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ
(ੲ) ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ
(ਸ) ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ
11. "ਕਿਉਂ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ?" - ਇਸ ਤੁਕ ਵਿੱਚ 'ਆਜ਼ਾਦ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਸੁਤੰਤਰ
(ਅ) ਘਰ
(ੲ) ਰੋਟੀ
(ਸ) ਕੱਪੜਾ
12. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਭਾਵ (Mood) ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਖੁਸ਼ੀ
(ਅ) ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ
(ੲ) ਗੁੱਸਾ
(ਸ) ਉਤਸ਼ਾਹ
13. "ਠੰਡੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ" - ਇਸ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?
(ੳ) ਉਪਮਾ
(ਅ) ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
(ੲ) ਰੂਪਕ
(ਸ) ਮਾਨਵੀਕਰਨ
14. 'ਫਰਿਆਦ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਖੁਸ਼ੀ
(ਅ) ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
(ੲ) ਬੇਨਤੀ
(ਸ) ਗੁੱਸਾ
15. ਕਵੀ ਦੀ ਸੁਰ (Tone) ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ?
(ੳ) ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੀ
(ਅ) ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ
(ੲ) ਵਿਅੰਗਮਈ
(ਸ) ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੀ
ਭਾਗ B: ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
16. "ਮੂਰਤ ਤੋਂ ਅਮੂਰਤ" (Concrete to Abstract) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਰਗੇ ਅਮੂਰਤ ਵਿਚਾਰ
(ਅ) ਕਿਤਾਬ, ਕਲਮ, ਸੇਬ ਵਰਗੀਆਂ ਮੂਰਤ ਵਸਤੂਆਂ
(ੲ) ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ
(ਸ) ਕਵਿਤਾਵਾਂ
17. ਬੋਲਣ (Speaking) ਹੁਨਰ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
(ੳ) ਲਿਖਤੀ ਟੈਸਟ
(ਅ) ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ
(ੲ) MCQ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
(ਸ) ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰਨਾ
18. 'Error' ਅਤੇ 'Mistake' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) Error ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, Mistake ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ
(ਅ) Error ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ, Mistake ਅਸਾਵਧਾਨੀ ਕਾਰਨ
(ੲ) Error ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ, Mistake ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ
(ਸ) Error ਅਤੇ Mistake ਇੱਕੋ ਹਨ
19. ਪਿਆਜੇ (Piaget) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?
(ੳ) ਭਾਸ਼ਾ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
(ਅ) ਸੋਚ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
(ੲ) ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
(ਸ) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ
20. ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਤਾਰੀਖ਼, ਨਾਂ) ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸਕਿਮਿੰਗ
(ਅ) ਸਕੈਨਿੰਗ
(ੲ) ਗਹਿਨ ਪੜ੍ਹਨਾ
(ਸ) ਵਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਨਾ
21. ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ 'ਸਕੈਫ਼ੋਲਡਿੰਗ' (Scaffolding) ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ
(ਅ) ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ZPD ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ
(ੲ) ਬੱਚੇ ਲਈ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਆਪ ਕਰਨਾ
(ਸ) ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਡਾਂਟਣਾ
22. ਲਿਖਣ (Writing) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਮਸੌਦਾ → ਪੂਰਵ-ਲਿਖਤ → ਸੰਪਾਦਨ → ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
(ਅ) ਪੂਰਵ-ਲਿਖਤ → ਮਸੌਦਾ → ਸੰਪਾਦਨ → ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
(ੲ) ਸੰਪਾਦਨ → ਮਸੌਦਾ → ਪੂਰਵ-ਲਿਖਤ → ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
(ਸ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ → ਮਸੌਦਾ → ਪੂਰਵ-ਲਿਖਤ → ਸੰਪਾਦਨ
23. ਡਿਸਗ੍ਰਾਫੀਆ (Dysgraphia) ਦਾ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
(ਅ) ਲਿਖਾਵਟ ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
(ੲ) ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
(ਸ) ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
24. ਨਿਗਮਨਾਤਮਕ ਵਿਧੀ (Deductive Method) ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਉਦਾਹਰਣਾਂ → ਨਿਯਮ
(ਅ) ਨਿਯਮ → ਉਦਾਹਰਣਾਂ
(ੲ) ਗੱਲਬਾਤ → ਨਿਯਮ
(ਸ) ਖੇਡ → ਨਿਯਮ
25. "ਬਡੀ ਸਿਸਟਮ" (Buddy System) ਦਾ ਉਪਚਾਰਾਤਮਕ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
(ੳ) ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਕੰਮ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਇੱਕ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਮਾਪੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
(ਸ) ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
26. 'Task' (ਕਾਰਜ) ਨੂੰ 'Activity' ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) Task ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ਅ) Task ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ੲ) Task ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ
(ਸ) Task ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
27. 'ਸੰਪਰਕੀ ਕਾਰਜ' (Phatic Function) ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ?
(ੳ) ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ
(ਅ) ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ
(ੲ) ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ
(ਸ) ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ
28. ਆਗਮਨਾਤਮਕ ਵਿਧੀ (Inductive Method) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਇਹ ਸਮਾਂ-ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ
(ਅ) ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਬਣਦੀ ਹੈ
(ੲ) ਇਹ ਅਧਿਆਪਕ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ
(ਸ) ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
29. PSTET ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
(ੳ) 20
(ਅ) 25
(ੲ) 30
(ਸ) 35
30. 'ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ' (Performative Function) ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) "ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ"
(ਅ) "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ"
(ੲ) "ਕੀ ਸਮਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ?"
(ਸ) "ਵਾਹ! ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਦਿਨ ਹੈ"
14.4 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 3
⏱️ ਸਮਾਂ: 30 ਮਿੰਟ | ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 30
ਭਾਗ A: ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ (Language Comprehension) - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ (Prose Passage)
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1-8):
ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਅਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਉਣਾ, ਹੋਮਵਰਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਸਭ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1. ਇਸ ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ
(ਅ) ਸਕੂਲ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
(ੲ) ਹੋਮਵਰਕ ਦੀ ਲੋੜ
(ਸ) ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ
2. ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਅਸਫ਼ਲ
(ਅ) ਸਫ਼ਲ
(ੲ) ਉਦਾਸ
(ਸ) ਗਰੀਬ
3. ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਆਦਤ ਹੈ?
(ੳ) ਮਾੜੀ
(ਅ) ਚੰਗੀ
(ੲ) ਆਮ
(ਸ) ਔਖੀ
4. "ਸਮਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" - ਇਸ ਕਥਨ ਦਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
(ੳ) ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਚਲਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਗੁਆਚਿਆ ਸਮਾਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ
(ੲ) ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
(ਸ) ਸਮਾਂ ਮੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ
5. 'ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਆਜ਼ਾਦ
(ਅ) ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ
(ੲ) ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ
(ਸ) ਉਦਾਸ
6. ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
(ਅ) ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
(ੲ) ਉਹ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
(ਸ) ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
7. ਲੇਖਕ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਕਰਨ ਲਈ
(ਅ) ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ
(ੲ) ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾਣ ਲਈ
(ਸ) ਹੋਮਵਰਕ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ
8. 'ਪਾਬੰਦੀ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਨਿਯਮ
(ਅ) ਆਜ਼ਾਦੀ
(ੲ) ਹੁਕਮ
(ਸ) ਕਾਨੂੰਨ
ਕਾਵਿ-ਟੈਕਸਟ (Poem)
ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9-15):
ਸ਼ਾਮ ਢਲੀ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਾ,
ਚੰਦਾ ਮਾਮਾ ਆ ਗਿਆ।
ਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਲੈ ਕੇ ਬੱਤੀ,
ਅੰਬਰ ਰੰਗ ਲਿਸ਼ਕਾਇਆ।ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ,
ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਪਰਤ ਆਈਆਂ।
ਮਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦੁਧਾਰੇ ਬੋਲ,
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਾਉਣ ਆਏ।ਚੰਨ ਚਮਕੇ, ਤਾਰੇ ਚਮਕਣ,
ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ਆਈ ਰੇ।
ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਣ,
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਰੇ।
9. ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ?
(ੳ) ਸਵੇਰ ਦਾ
(ਅ) ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ
(ੲ) ਸ਼ਾਮ/ਰਾਤ ਦਾ
(ਸ) ਰਾਤ ਦੇ 12 ਵਜੇ ਦਾ
10. 'ਚੰਦਾ ਮਾਮਾ' ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?
(ੳ) ਸੂਰਜ ਨੂੰ
(ਅ) ਚੰਦ ਨੂੰ
(ੲ) ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ
(ਸ) ਬੱਦਲ ਨੂੰ
11. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਭਾਵ (Mood) ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਡਰਾਉਣਾ
(ਅ) ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਮਧੁਰ
(ੲ) ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ
(ਸ) ਉਦਾਸ
12. "ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਪਰਤ ਆਈਆਂ" - ਇਸ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?
(ੳ) ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
(ਅ) ਉਪਮਾ
(ੲ) ਰੂਪਕ
(ਸ) ਅਤਿਸ਼ਯੋਕਤੀ
13. 'ਪਰਤ ਆਈਆਂ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਉੱਡ ਗਈਆਂ
(ਅ) ਵਾਪਸ ਆ ਗਈਆਂ
(ੲ) ਸੌਂ ਗਈਆਂ
(ਸ) ਖੇਡਣ ਲੱਗੀਆਂ
14. ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਚੰਦ
(ਅ) ਮਾਵਾਂ
(ੲ) ਚਿੜੀਆਂ
(ਸ) ਸੂਰਜ
15. "ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ" ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?
(ੳ) ਚੰਦ ਨੂੰ
(ਅ) ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ
(ੲ) ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ
(ਸ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ
ਭਾਗ B: ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
16. PSTET ਪੇਪਰ 2 ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ (Pedagogy) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
(ੳ) 10
(ਅ) 15
(ੲ) 20
(ਸ) 25
17. 'ਸਿੱਖਣ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਅਧਿਆਪਨ' (Child-centered teaching) ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਅਧਿਆਪਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਬੱਚਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਕਿਤਾਬ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
(ਸ) ਟੈਸਟ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
18. 'ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ' (Portfolio) ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਇਹ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਇਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ
(ਸ) ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੱਖਪਾਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
19. 'ਨਿਜੀ ਭਾਸ਼ਾ' (Private Speech) ਬਾਰੇ ਵਾਇਗੋਤਸਕੀ ਦਾ ਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ?
(ੳ) ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅਪਰਪੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ
(ਅ) ਇਹ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ
(ੲ) ਇਹ ਬੇਕਾਰ ਹੈ
(ਸ) ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
20. ਭਾਸ਼ਾ ਲੈਬ (Language Lab) ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਇਹ ਸਸਤੀ ਹੈ
(ਅ) ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਚਾਰਨ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ
(ੲ) ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ
(ਸ) ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਹੈ
21. 'ਉਤੇਜਨਾ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ' (Poverty of Stimulus) ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ
(ਅ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਇਨਪੁਟ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਉਟਪੁਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਬੱਚੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ
(ਸ) ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਖਿਡੌਣੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ
22. ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਸੁਣਨ (Appreciative Listening) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
(ਅ) ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
(ੲ) ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ
(ਸ) ਹਦਾਇਤਾਂ ਸਮਝਣਾ
23. Corder (1967) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਿਯਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਾਵਧਾਨੀ ਕਾਰਨ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਤਰੁਟੀ ਹੈ?
(ੳ) ਪ੍ਰੀਵਿਵਸਥਿਤ ਤਰੁਟੀ
(ਅ) ਵਿਵਸਥਿਤ ਤਰੁਟੀ
(ੲ) ਉਪਰੰਤ-ਵਿਵਸਥਿਤ ਤਰੁਟੀ
(ਸ) ਅੰਤਰ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਤਰੁਟੀ
24. 'ਸੂਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ' (Informative Function) ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ?
(ੳ) ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ
(ਅ) ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਾ
(ੲ) ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ
(ਸ) ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਉਣਾ
25. 'ਵਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਨਾ' (Extensive Reading) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਖ਼ਾਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੱਭਣਾ
(ਅ) ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸਮਝਣਾ
(ੲ) ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ
(ਸ) ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝਣਾ
26. 'ਇੰਟਰਲਿੰਗੁਅਲ ਐਰਰ' (Interlingual Errors) ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਖ਼ਲ
(ਅ) ਟਾਰਗੇਟ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਗਲਤ ਆਮੀਕਰਨ
(ੲ) ਥਕਾਵਟ
(ਸ) ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਗਲਤੀ
27. PSTET ਪੇਪਰ 2 ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਰਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
(ੳ) ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ
(ਅ) ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ
(ੲ) ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
(ਸ) ਟੈਸਟ ਲੰਬਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
28. 'ਫਲੈਸ਼ ਕਾਰਡ' ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ TLM ਹੈ?
(ੳ) ਰਵਾਇਤੀ TLM
(ਅ) ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ TLM
(ੲ) DIY TLM
(ਸ) ਭਾਸ਼ਾ ਲੈਬ
29. ਵਾਰਤਾਲਾਪ (Conversation) ਵਿੱਚ 'ਬੈਕ-ਚੈਨਲਿੰਗ' (Back-channeling) ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣਾ
(ਅ) ਸੁਣਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣਾ (ਹਾਂ, ਠੀਕ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ?)
(ੲ) ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣਾ
(ਸ) ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ
30. NEP 2020 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
(ਅ) ਘਰੇਲੂ ਭਾਸ਼ਾ (ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ)
(ੲ) ਹਿੰਦੀ
(ਸ) ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ
14.5 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 4
⏱️ ਸਮਾਂ: 30 ਮਿੰਟ | ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 30
ਭਾਗ A: ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ (Language Comprehension) - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ (Prose Passage)
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1-8):
ਪਾਣੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਮਨੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਵੱਧਦੀ ਆਬਾਦੀ, ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ, ਨਲਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲੇ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਈ ਤਰਸਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1. ਇਸ ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ
(ਅ) ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਬਚਾਅ
(ੲ) ਪਾਣੀ ਦੇ ਉਦਯੋਗ
(ਸ) ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ
2. ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ?
(ੳ) ਵੱਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ
(ਅ) ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੀਂਹ
(ੲ) ਘੱਟ ਜਨਸੰਖਿਆ
(ਸ) ਪਹਾੜ
3. ਲੇਖਕ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ
(ਅ) ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ
(ੲ) ਪਾਣੀ ਪੀਓ
(ਸ) ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹਾਓ
4. "ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ" - ਇਸ ਕਥਨ ਦਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
(ੳ) ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਗਿਣਨਾ
(ਅ) ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨੀ
(ੲ) ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਪੀਣਾ
(ਸ) ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣਾ
5. 'ਗੰਭੀਰ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਹਲਕਾ
(ਅ) ਡੂੰਘਾ
(ੲ) ਛੋਟਾ
(ਸ) ਆਮ
6. ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ?
(ੳ) ਉਦਯੋਗ
(ਅ) ਜੀਵਨ
(ੲ) ਖੇਤੀ
(ਸ) ਯਾਤਰਾ
7. ਲੇਖਕ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲੇ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਰਮਾਰ
(ਅ) ਪਾਣੀ ਲਈ ਤਰਸਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਮਿਲਣਗੇ
(ਸ) ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ
8. 'ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਪਰਿਵਾਰ
(ਅ) ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ
(ੲ) ਲੋਕ
(ਸ) ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ
ਕਾਵਿ-ਟੈਕਸਟ (Poem)
ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9-15):
ਵੇਖੋ ਵੇਖੋ, ਕਿੱਥੇ ਆ ਗਏ,
ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਤਿਤਲੀਆਂ।
ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਆ ਬੈਠਣ,
ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵੰਡਣ ਆ ਗਏ।ਕਿਤੇ ਪੀਲੀ, ਕਿਤੇ ਨੀਲੀ,
ਕਿਤੇ ਲਾਲ ਦਿਸੇ ਰੇ।
ਬਾਗ਼ ਸਾਡਾ ਮਹਿਕ ਉੱਠੇ,
ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਰੇ।ਭਟਕਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ,
ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਫੁੱਲ।
ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ,
ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਪਿਆਰ ਭਰਪੂਰ।
9. ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
(ਅ) ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ
(ੲ) ਬਾਗ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ
(ਸ) ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
10. ਤਿਤਲੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ?
(ੳ) ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ
(ਅ) ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ
(ੲ) ਦਰਖ਼ਤਾਂ 'ਤੇ
(ਸ) ਘਾਹ 'ਤੇ
11. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਭਾਵ (Mood) ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਉਦਾਸ
(ਅ) ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰਿਆ
(ੲ) ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ
(ਸ) ਡਰਾਉਣਾ
12. "ਵੇਖੋ ਵੇਖੋ, ਕਿੱਥੇ ਆ ਗਏ" - ਇਸ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?
(ੳ) ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
(ਅ) ਰੂਪਕ
(ੲ) ਪੁਨਰੁਕਤੀ
(ਸ) ਉਪਮਾ
13. 'ਮਹਿਕ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਆਵਾਜ਼
(ਅ) ਖੁਸ਼ਬੂ
(ੲ) ਰੰਗ
(ਸ) ਸੁੰਦਰਤਾ
14. ਕਵੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਿਆਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਤਿਤਲੀਆਂ ਨੂੰ
(ਅ) ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ
(ੲ) ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ
(ਸ) ਬਾਗ਼ ਨੂੰ
15. "ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਇੱਕ ਰੰਗ
(ਅ) ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ
(ੲ) ਬੇਰੰਗ
(ਸ) ਚਿੱਟਾ-ਕਾਲਾ
ਭਾਗ B: ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
16. PSTET ਪੇਪਰ 2 ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ (Comprehension) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
(ੳ) 10
(ਅ) 15
(ੲ) 20
(ਸ) 25
17. 'ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਤਮਕ ਹੁਨਰ' (Expressive Skills) ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਹੁਨਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?
(ੳ) ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ
(ਅ) ਬੋਲਣਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ
(ੲ) ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ
(ਸ) ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ
18. 'ਉਪਚਾਰਾਤਮਕ ਯੋਜਨਾ' (Remedial Plan) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
(ਅ) ਸਪਸ਼ਟ ਟੀਚੇ
(ੲ) ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ
(ਸ) ਟੈਸਟ
19. 'ਸਹਿਜਤਾ' (Fluency) ਦਾ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਬੋਲਣਾ
(ਅ) ਆਸਾਨੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਣਾ
(ੲ) ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
(ਸ) ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੁਕਣਾ
20. 'ਸੰਚਾਰ ਯੋਗਤਾ' (Communicative Competence) ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਚਾਰ ਤੱਤ ਹਨ? (Canale & Swain)
(ੳ) ਸੁਣਨ, ਬੋਲਣ, ਪੜ੍ਹਨ, ਲਿਖਣ
(ਅ) ਵਿਆਕਰਨਿਕ, ਸਮਾਜ-ਭਾਸ਼ਾਈ, ਗੱਲਬਾਤੀ, ਰਣਨੀਤਕ
(ੲ) ਰਸਮੀ, ਗੈਰ-ਰਸਮੀ, ਮੌਖਿਕ, ਲਿਖਤੀ
(ਸ) ਸਰਲ, ਮਿਸ਼ਰਤ, ਸੰਯੁਕਤ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ
21. 'ਕਲਾਸਰੂਮ ਨਿਰੀਖਣ' (Classroom Observation) ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੈ?
(ੳ) ਰਸਮੀ
(ਅ) ਗੈਰ-ਰਸਮੀ
(ੲ) ਮਿਆਰੀ
(ਸ) ਲਿਖਤੀ
22. 'ਸਰਲ ਵਾਕ' (Simple Sentence) ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਖ ਵਾਕ ਹੋਣ
(ਅ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇ
(ੲ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਅਧੀਨ ਵਾਕ ਹੋਣ
(ਸ) ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਾਕ ਹੋਵੇ
23. 'ਹੋਮਵਰਕ' (Homework) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ
(ਅ) ਵਾਧੂ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ
(ੲ) ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ
(ਸ) ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧਾਉਣਾ
24. 'ਡਿਸਲੈਕਸੀਆ' (Dyslexia) ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
(ਅ) ਰਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਅਤੇ "ਬਾਕਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ" ਸੋਚਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ
(ੲ) ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ
(ਸ) ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ
25. 'ਆਡੀਓ ਸਮੱਗਰੀ' (Audio Materials) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਲਿਖਣ
(ਅ) ਸੁਣਨ
(ੲ) ਪੜ੍ਹਨ
(ਸ) ਵਿਆਕਰਨ
26. 'ਅੰਤਰ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਤਰੁਟੀਆਂ' (Intralingual Errors) ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਖ਼ਲ
(ਅ) ਟਾਰਗੇਟ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਗਲਤ ਆਮੀਕਰਨ
(ੲ) ਥਕਾਵਟ
(ਸ) ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਗਲਤੀ
27. PSTET ਪੇਪਰ 2 ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
(ੳ) 2 ਘੰਟੇ
(ਅ) 2.5 ਘੰਟੇ
(ੲ) 3 ਘੰਟੇ
(ਸ) 1.5 ਘੰਟੇ
28. 'ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ' (Role Play) ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਿਸ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸੁਣਨ
(ਅ) ਬੋਲਣ
(ੲ) ਪੜ੍ਹਨ
(ਸ) ਲਿਖਣ
29. 'IEP' (Individualized Education Program) ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ?
(ੳ) ਹਰ ਬੱਚੇ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਉਣਾ
(ਅ) ਲਰਨਿੰਗ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਆਪਨ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਟੀਚੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ
(ੲ) ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
(ਸ) ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
30. 'ਸਾਰ-ਲੇਖਨ' (Summary Writing) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨੀ
(ਅ) ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ
(ੲ) ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਜੋੜਨੇ
(ਸ) ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ
14.6 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 5
⏱️ ਸਮਾਂ: 30 ਮਿੰਟ | ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 30
ਭਾਗ A: ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ (Language Comprehension) - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ (Prose Passage)
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1-8):
ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਤੀਬਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸੋਚ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
1. ਇਸ ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ
(ਅ) ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
(ੲ) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ
(ਸ) ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
2. ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
(ੳ) ਜਲਦੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸੋਚ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
(ਸ) ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
3. ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ?
(ੳ) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ
(ਅ) ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ
(ੲ) ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਦਾ
(ਸ) ਖੇਡਾਂ ਦਾ
4. ਲੇਖਕ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
(ਅ) ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਘਟਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ
(ੲ) ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਨੂੰ
(ਸ) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ
5. 'ਸਰਵਪੱਖੀ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਇੱਕ ਪੱਖ
(ਅ) ਸਾਰੇ ਪੱਖ
(ੲ) ਦੋ ਪੱਖ
(ਸ) ਕੋਈ ਪੱਖ ਨਹੀਂ
6. ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਕਿਸ ਹੁਨਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣ ਦਾ
(ਅ) ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ
(ੲ) ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਣ ਦਾ
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ
7. ਲੇਖਕ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਚਲਾਉਣ ਦੀ
(ਅ) ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ
(ੲ) ਖੇਡਣ ਦੀ
(ਸ) ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਦੀ
8. 'ਤੀਬਰ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਹੌਲੀ
(ਅ) ਤੇਜ਼
(ੲ) ਕਮਜ਼ੋਰ
(ਸ) ਮੱਧਮ
ਕਾਵਿ-ਟੈਕਸਟ (Poem)
ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ (ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9-15):
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਹਵਾ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਾਹ,
ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਮੇਰਾ, ਸੋਹਣਾ ਪੰਜਾਬ।
ਤਿਰੰਗਾ ਝੂਲੇ, ਅੰਬਰ ਦੇ ਤਲੇ,
ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ, ਯਾਦ ਸਭ ਨੂੰ ਆਉਣ।ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਹਰਿਆਲੀ,
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਸੋਨਾ ਉਗਾਲੀ।
ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਰੰਗ ਲਿਆਉਂਦੇ,
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਬੋਲ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ।ਸਾਂਝੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਸਾਂਝੇ ਗ਼ਮ,
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਕਮ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ, ਮਨਾਈਏ ਸਾਰੇ,
ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਈਏ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰੇ।
9. ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਰਣਨ
(ਅ) ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰੇਮ
(ੲ) ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
(ਸ) ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
10. 'ਤਿਰੰਗਾ' ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?
(ੳ) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਝੰਡਾ
(ਅ) ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ
(ੲ) ਪਹਾੜ
(ਸ) ਬੱਦਲ
11. ਕਵੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ?
(ੳ) ਕਣਕ ਉਗਾਉਣ ਵਾਲੀ
(ਅ) ਸੋਨਾ ਉਗਾਉਣ ਵਾਲੀ
(ੲ) ਪੱਥਰੀਲੀ
(ਸ) ਰੇਤਲੀ
12. "ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਬੋਲ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ" - ਇਸ ਤੁਕ ਦਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
(ੳ) ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ
(ਅ) ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ
(ੲ) ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ
(ਸ) ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ
13. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਭਾਵ (Mood) ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਦੇਸ਼-ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਾਣ
(ਅ) ਉਦਾਸੀ
(ੲ) ਗੁੱਸਾ
(ਸ) ਡਰ
14. 'ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਖੁਸ਼ੀਆਂ
(ਅ) ਬਲੀਦਾਨ
(ੲ) ਮਿਹਨਤ
(ਸ) ਯਾਦਾਂ
15. "ਸਾਂਝੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਸਾਂਝੇ ਗ਼ਮ" - ਇਸ ਤੁਕ ਤੋਂ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਪੰਜਾਬੀ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
(ਅ) ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ
(ੲ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗ਼ਮ ਨਹੀਂ
(ਸ) ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਭਾਗ B: ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ - 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
16. PSTET ਪੇਪਰ 2 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
(ੳ) 100
(ਅ) 150
(ੲ) 200
(ਸ) 250
17. 'ਗ੍ਰਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੁਨਰ' (Receptive Skills) ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਹੁਨਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?
(ੳ) ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ
(ਅ) ਬੋਲਣਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ
(ੲ) ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ
(ਸ) ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ
18. 'ਤਰੁਟੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ' (Error Analysis) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ
(ਅ) ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ
(ੲ) ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ
(ਸ) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ
19. 'ਡਿਕਟੇਸ਼ਨ' (Dictation) ਕਿਸ ਹੁਨਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ
(ਅ) ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦੋਵਾਂ
(ੲ) ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨ
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣ
20. 'ਸਕਿਮਿੰਗ' (Skimming) ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ?
(ੳ) ਖ਼ਾਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੱਭਣੀ
(ਅ) ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝਣਾ
(ੲ) ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸਮਝਣਾ
(ਸ) ਆਨੰਦ ਮਾਣਨਾ
21. 'MKO' (More Knowledgeable Other) ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਆਪਕ
(ਅ) ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਸ ਕੋਲ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ
(ੲ) ਸਿਰਫ਼ ਮਾਪੇ
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ ਸਾਥੀ
22. 'ਪ੍ਰਸੰਗੀਕਰਨ' (Contextualization) ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਇਹ ਵਿਆਕਰਨ ਨੂੰ ਔਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
(ਸ) ਇਹ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
23. 'ਸੰਸ਼ੋਧਨ' (Revising) ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਸਪੈਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸੁਧਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
(ਅ) ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ
(ੲ) ਪਹਿਲਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
(ਸ) ਵਿਚਾਰ-ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
24. 'ਦੋ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੱਗਰੀ' (Bilingual Materials) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿੱਥੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ
(ਅ) ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ
(ੲ) ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ
(ਸ) ਕਿਤੇ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ
25. 'ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ' (Complex Sentence) ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਖ ਵਾਕ ਹੋਣ
(ਅ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਾਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਅਧੀਨ ਵਾਕ ਹੋਣ
(ੲ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇ
(ਸ) ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਾਕ ਹੋਵੇ
26. 'ਵਿਰਾਮ-ਚਿੰਨ੍ਹ' (Punctuation) ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
(ੳ) ਲਿਖਾਵਟ ਸੁੰਦਰ ਦਿਸੇ
(ਅ) ਅਰਥ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕੇ
(ੲ) ਪੰਨੇ ਭਰ ਜਾਣ
(ਸ) ਸ਼ਬਦ ਵੱਡੇ ਲੱਗਣ
27. PSTET ਪੇਪਰ 2 ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾ
(ਅ) CDP, ਭਾਸ਼ਾ I, ਭਾਸ਼ਾ II, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ (Maths-Science/Social Studies)
(ੲ) ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ CDP
28. 'ਸਵੈ-ਨਿਰਮਿਤ TLM' (DIY TLM) ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
(ੳ) ਇਹ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
(ਅ) ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
(ੲ) ਇਹ ਤਿਆਰ-ਬਹਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ
(ਸ) ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
29. 'ਅਫੇਸੀਆ' (Aphasia) ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਰ ਹੈ?
(ੳ) ਪੜ੍ਹਨ
(ਅ) ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਸਮਝਣ
(ੲ) ਲਿਖਣ
(ਸ) ਗਿਣਤੀ
30. PSTET ਪੇਪਰ 2 ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
(ੳ) ਸਿਰਫ਼ ਗੱਦ-ਟੈਕਸਟ
(ਅ) ਸਿਰਫ਼ ਕਾਵਿ-ਟੈਕਸਟ
(ੲ) ਇੱਕ ਗੱਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਟੈਕਸਟ
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ ਨਾਟਕ
14.7 🔑 ਉੱਤਰ-ਸੂਚੀ (Answer Key)
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 1
| ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | (ਸ) | 11 | (ੲ) | 21 | (ੲ) |
| 2 | (ੳ) | 12 | (ਅ) | 22 | (ੲ) |
| 3 | (ਅ) | 13 | (ਅ) | 23 | (ਅ) |
| 4 | (ੲ) | 14 | (ੲ) | 24 | (ਅ) |
| 5 | (ੳ) | 15 | (ੲ) | 25 | (ਅ) |
| 6 | (ੳ) | 16 | (ਅ) | 26 | (ੲ) |
| 7 | (ੲ) | 17 | (ਅ) | 27 | (ਅ) |
| 8 | (ਅ) | 18 | (ਅ) | 28 | (ੲ) |
| 9 | (ਅ) | 19 | (ਅ) | 29 | (ਅ) |
| 10 | (ਅ) | 20 | (ਅ) | 30 | (ਅ) |
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 2
| ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | (ੳ) | 11 | (ਅ) | 21 | (ਅ) |
| 2 | (ਅ) | 12 | (ਅ) | 22 | (ਅ) |
| 3 | (ਅ) | 13 | (ਅ) | 23 | (ਅ) |
| 4 | (ਅ) | 14 | (ੲ) | 24 | (ਅ) |
| 5 | (ਅ) | 15 | (ੳ) | 25 | (ਅ) |
| 6 | (ਅ) | 16 | (ਅ) | 26 | (ੳ) |
| 7 | (ਅ) | 17 | (ਅ) | 27 | (ਅ) |
| 8 | (ਅ) | 18 | (ਅ) | 28 | (ਅ) |
| 9 | (ਅ) | 19 | (ਅ) | 29 | (ੲ) |
| 10 | (ਅ) | 20 | (ਅ) | 30 | (ਅ) |
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 3
| ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | (ੳ) | 11 | (ਅ) | 21 | (ਅ) |
| 2 | (ਅ) | 12 | (ੳ) | 22 | (ਅ) |
| 3 | (ਅ) | 13 | (ਅ) | 23 | (ੲ) |
| 4 | (ਅ) | 14 | (ਅ) | 24 | (ਅ) |
| 5 | (ਅ) | 15 | (ੲ) | 25 | (ੲ) |
| 6 | (ਅ) | 16 | (ਅ) | 26 | (ੳ) |
| 7 | (ਅ) | 17 | (ਅ) | 27 | (ਅ) |
| 8 | (ਅ) | 18 | (ਅ) | 28 | (ੲ) |
| 9 | (ੲ) | 19 | (ਅ) | 29 | (ਅ) |
| 10 | (ਅ) | 20 | (ਅ) | 30 | (ਅ) |
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 4
| ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | (ਅ) | 11 | (ਅ) | 21 | (ਅ) |
| 2 | (ੳ) | 12 | (ੳ) | 22 | (ਅ) |
| 3 | (ਅ) | 13 | (ਅ) | 23 | (ਅ) |
| 4 | (ਅ) | 14 | (ਅ) | 24 | (ਅ) |
| 5 | (ਅ) | 15 | (ਅ) | 25 | (ਅ) |
| 6 | (ਅ) | 16 | (ਅ) | 26 | (ਅ) |
| 7 | (ਅ) | 17 | (ਅ) | 27 | (ਅ) |
| 8 | (ਅ) | 18 | (ਅ) | 28 | (ਅ) |
| 9 | (ਅ) | 19 | (ਅ) | 29 | (ਅ) |
| 10 | (ਅ) | 20 | (ਅ) | 30 | (ਅ) |
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ - 5
| ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ | ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਉੱਤਰ |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | (ਅ) | 11 | (ਅ) | 21 | (ਅ) |
| 2 | (ਅ) | 12 | (ਅ) | 22 | (ਅ) |
| 3 | (ਅ) | 13 | (ੳ) | 23 | (ਅ) |
| 4 | (ਅ) | 14 | (ਅ) | 24 | (ਅ) |
| 5 | (ਅ) | 15 | (ਅ) | 25 | (ਅ) |
| 6 | (ਅ) | 16 | (ਅ) | 26 | (ਅ) |
| 7 | (ਅ) | 17 | (ੳ) | 27 | (ਅ) |
| 8 | (ਅ) | 18 | (ਅ) | 28 | (ਅ) |
| 9 | (ਅ) | 19 | (ਅ) | 29 | (ਅ) |
| 10 | (ਅ) | 20 | (ਅ) | 30 | (ੲ) |
🎯 ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ - ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ
| # | ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਾ | ਵੇਰਵਾ |
|---|---|---|
| 1 | 📝 ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ | PSTET ਪੇਪਰ 2 (ਭਾਸ਼ਾ I - ਪੰਜਾਬੀ) ਲਈ 5 ਪੂਰਨ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰ |
| 2 | 🎯 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵੰਡ | ਹਰੇਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ 30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ (15 ਬੋਧ + 15 ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀ) |
| 3 | ⏱️ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ | ਹਰੇਕ ਪੇਪਰ ਨੂੰ 30 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ |
| 4 | 🔑 ਉੱਤਰ-ਸੂਚੀ | ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਜਾਂਚ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੋ |
💡 ਅੰਤਿਮ ਸੁਝਾਅ: ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪੇਪਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਅਸਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਸਮੇਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ (ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਰਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ) । ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। PSTET ਪੇਪਰ 2 ਦੀ ਤੁਹਾਡੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਸ਼ੁੱਭਕਾਮਨਾਵਾਂ! 🌟
