📚 ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ: ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ-ਵਿਧੀ
PSTET (ਪੇਪਰ I & II) ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਗਾਈਡ
🟢 ਭਾਗ I: ਭਾਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸ਼ਕਤੀ (Language Comprehension)
ਇਹ ਭਾਗ PSTET ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ 15 ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਟੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਾਂਗੇ।
📖 Chapter 1: ਅਣਡਿੱਠ ਗਦ ਟੋਟਾ: ਗ੍ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਅਧਿਆਪਕ ਮਿੱਤਰੋ, PSTET ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਇਹ ਚੈਪਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀਢ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ 'ਅਣਡਿੱਠ ਗਦ ਟੋਟੇ' ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਬਣਾਂਗੇ।
1.1 🧭 ਗਦ ਟੋਟੇ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
🤔 ਪੈਸੇਜ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਪੈਸੇਜ਼ (Passage) ਜਾਂ ਗਦ ਟੋਟਾ ਲਿਖਤ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੀ ਕਿਤਾਬ, ਅਖ਼ਬਾਰ, ਰਸਾਲੇ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। PSTET ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਅਣਡਿੱਠ" (Unseen) ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਟੋਟਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਖਦੇ ਹੋ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਤੁਹਾਡੀ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੀ ਬਾਹਰੀ ਮਦਦ ਦੇ ਪਰਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 📝
🎭 ਪੈਸੇਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
PSTET ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਦ ਟੋਟੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ Table ਰਾਹੀਂ ਸਮਝੀਏ:
| ਕਿਸਮ (Type) | 🎯 ਮਕਸਦ (Purpose) | 📝 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (Features) | ਪੰਜਾਬੀ ਉਦਾਹਰਨ (Example in Punjabi) |
|---|---|---|---|
| ਸਾਹਿਤਕ (Literary) | ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ | ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਅਲੰਕਾਰ, ਡੂੰਘੇ ਅਰਥ | ਧਰਤੀ ਦੀ ਜੂਹ 'ਚੋਂ ਫੁੱਟਦਾ ਬੂਟਾ ਜਦੋਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਰ ਕਿਰਨ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ। (ਕਹਾਣੀ/ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੰਸ਼) |
| ਵਿਗਿਆਨਿਕ (Scientific) | ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ, ਤੱਥ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ | ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਅੰਕੜੇ, ਕਾਰਨ-ਨਤੀਜਾ ਸਬੰਧ | ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ 5 ਮੀਟਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। (ਲੇਖ/ਰਿਪੋਰਟ) |
| ਬਿਰਤਾਂਤਕ (Narrative) | ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣਾ | ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਵਰਣਨ, ਪਾਤਰ, ਸਮਾਂ | ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਗਿਆ। ਬੱਸ ਤੋਂ ਉਤਰਦੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ... (ਯਾਤਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ) |
| ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ (Discursive) | ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ | ਵਿਚਾਰ, ਤਰਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਖ, ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ | ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ? ਅੱਜ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰਟਨ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। (ਐਡੀਟੋਰੀਅਲ/ਲੇਖ) |
1.2 🔍 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝ ਲਈ ਹੁਨਰ
ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪਾਠਕ ਬਣਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੁਨਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ PSTET ਵਿੱਚ, ਸਗੋਂ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
⚡ ਤੇਜ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ
🔭 ਸਕਿਮਿੰਗ (Skimming): ਇਹ ਪੈਸੇਜ਼ ਦੀ "ਝਲਕ" ਦੇਖਣ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪੂਰੇ ਪੈਸੇਜ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਿਰਫ਼ ਮੁੱਖ ਸੁਰਖੀਆਂ, ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਪੈਰੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਪੈਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪੈਸੇਜ਼ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ: ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਬਾਰੇ। 🏏
🎯 ਸਕੈਨਿੰਗ (Scanning): ਇਹ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਨਾਂ, ਤਾਰੀਖ, ਸਾਲ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਬਦ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੈਸੇਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਨਿਗ੍ਹਾ ਦੌੜਾਓ। ਜਿਵੇਂ: ਫ਼ੋਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ। 📞
🧠 ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਹਰ ਪੈਸੇਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਭਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ:
ਲੇਖਕ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? (What is the author trying to say?)
ਪੈਸੇਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ? (What is the main topic?)
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ? (What is the most important message?)
ਉਦਾਹਰਨ: ਜੇਕਰ ਪੈਸੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ "ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ" ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 🌍
🎭 ਲਹਿਜੇ (Tone) ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ (Style) ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ
ਲਹਿਜਾ (Tone): ਇਹ ਲੇਖਕ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤੀ ਰਵੱਈਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ (Satirical), ਗੰਭੀਰ (Serious), ਉਦਾਸ (Sad), ਖੁਸ਼ (Happy), ਪ੍ਰਸੰਸਾਤਮਕ (Appreciative) ਜਾਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ (Critical) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ: "ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।" (ਪ੍ਰਸੰਸਾਤਮਕ ਲਹਿਜਾ) 👏
ਉਦਾਹਰਨ: "ਸੜਕਾਂ ਤਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਗੱਡੇ ਚੱਲਣਗੇ ਕਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ 'ਚ ਪੈਟਰੋਲ ਹੀ ਨਹੀਂ?" (ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਲਹਿਜਾ) 😏
ਸ਼ੈਲੀ (Style): ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਕੀ ਉਹ ਛੋਟੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ ਹੈ ਜਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ? ਕੀ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੱਥ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ?
1.3 🎯 ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ
PSTET ਵਿੱਚ ਪੈਸੇਜ਼ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖੀਏ।
| ਕਿਸਮ | 🧠 ਤਕਨੀਕ | 📌 ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਤੇ |
|---|---|---|
| 1. ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (Direct Questions) | ✨ ਤਕਨੀਕ: ਸਕੈਨਿੰਗ (Scanning)। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ (Keywords) ਨੂੰ ਪੈਸੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਭੋ। ਉੱਤਰ ਉਸੇ ਲਾਈਨ ਜਾਂ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। | ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹੋ, Keyword ਲੱਭੋ, ਪੈਸੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ Keyword ਨੂੰ ਲੱਭੋ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਪੜ੍ਹੋ। |
| 2. ਅਨੁਮਾਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (Inference-based Questions) | 🕵️ ਤਕਨੀਕ: ਪ੍ਰਸੰਗ (Contextual Clues)। ਉੱਤਰ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਸੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। "ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?" (What can be inferred?) ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। | ਲੇਖਕ ਨੇ ਕੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ? ਪੈਸੇਜ਼ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਲਹਿਜੇ (Tone) ਤੋਂ ਕੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? |
| 3. ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (Vocabulary Questions) | 🔤 ਤਕਨੀਕ: ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੋਂ ਅਰਥ (Meaning from Context)। ਮੁਸ਼ਕਲ ਸ਼ਬਦ (Synonym) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਪੜ੍ਹੋ। ਅਕਸਰ ਲੇਖਕ ਉਸੇ ਵਾਕ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। Antonyms (ਉਲਟ ਅਰਥ) ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝੋ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਉਲਟ ਲੱਭੋ। | ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੈਸੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਭੋ। ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ 2-3 ਲਾਈਨਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਓ। |
1.4 ✍️ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਯੋਗਤਾ
PSTET ਸਿਰਫ਼ ਸਮਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਆਕਰਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰਖਦਾ ਹੈ। ਪੈਸੇਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਓ ਦੇਖੀਏ।
| 🏷️ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਇਕਾਈ | ❓ ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? | ਪੰਜਾਬੀ ਉਦਾਹਰਨ |
|---|---|---|
| 🔸 ਕਾਲ (Tenses) | ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ (Verb) ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ। | ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਪਛਾਣੋ: "ਮੁੰਡਾ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" (ਉੱਤਰ: ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ) |
| 🔸 ਵਾਕ ਬਣਤਰ (Sentence Structure) | ਵਾਕ ਸਧਾਰਨ (Simple), ਮਿਸ਼ਰਿਤ (Compound) ਜਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ (Complex) ਹੈ? | "ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸਫਲ ਨਾ ਹੋਇਆ।" ਇਹ ਵਾਕ ਹੈ: (ਉੱਤਰ: ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਵਾਕ) |
| 🔸 ਸ਼ਬਦ-ਭੇਦ (Parts of Speech) | ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜੀ Part of Speech ਹੈ? | "ਸੋਹਣਾ ਫੁੱਲ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?" ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਸ਼ਬਦ "ਸੋਹਣਾ" ਕੀ ਹੈ? (ਉੱਤਰ: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ) |
| 🔸 ਵਾਕ ਸੁਧਾਰ (Sentence Correction) | ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਗਲਤੀ ਲੱਭੋ ਅਤੇ ਸਹੀ ਕਰੋ। | "ਉਹ ਰੋਜ਼ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਵਾਕ ਨੂੰ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ। (ਉੱਤਰ: "ਉਹ ਰੋਜ਼ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।") |
1.5 💪 ਅਭਿਆਸ ਡ੍ਰਿਲ
ਹੁਣ ਪਾਏ ਗਏ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੈਸੇਜ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ। ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ PSTET ਪੈਟਰਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ।
ਪੈਸੇਜ਼ 1 (ਸਾਹਿਤਕ/ਬਿਰਤਾਂਤਕ)
1. ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰਦਾਸ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਉਸਦਾ ਬਾਗ਼ ਸੀ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਉੱਠਦਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ, ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟਦਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ।
2. ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਇਆ। ਹਨੇਰੀ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਕਈ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟੇ। ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਇਹ ਤਬਾਹੀ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਉਹ ਟੁੱਟਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੇ ਡਿੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਬਾਗ਼ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੇਗਾ ਬਜ਼ੁਰਗਾ? ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ।" ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸਾਇਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਫਲ ਨਾ ਖਾ ਸਕਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪੋਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਖਾਣਗੇ।"
3. ਉਸਦੀ ਲਗਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਲ ਗਏ। ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਗ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
📝 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
Q1. ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਕੀ ਸੀ?
A. ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ
B. ਉਸਦਾ ਬਾਗ਼
C. ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ
D. ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ
Q2. ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੀ ਕੀਤਾ?
A. ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ
B. ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ
C. ਰੋਂਦਾ ਰਿਹਾ
D. ਮੁੜ ਤੋਂ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ
Q3. ਪੈਸੇਜ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ (Moral) ਕੀ ਹੈ?
A. ਤੂਫ਼ਾਨ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
B. ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਹੁਤ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
C. ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।
D. ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਵੀ ਉਭਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Q4. "ਨਦੀਨਾਂ" (ਪੈਰਾ 1) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
A. ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ
B. ਫੁੱਲ
C. ਬੇਕਾਰ ਬੂਟੇ/ਘਾਹ
D. ਫਲ
Q5. "ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਸੀ।" ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਸ਼ਬਦ 'ਗੋਦ' ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਅਲੰਕਾਰ (Figure of Speech) ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ?
A. ਉਪਮਾ (Simile)
B. ਰੂਪਕ (Metaphor)
C. ਅਤਿਕਥਨੀ (Hyperbole)
D. ਮਾਨਵੀਕਰਨ (Personification)
Q6. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ: "ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"
A. ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
B. ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
C. ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
D. ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
🔑 ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ
S1. Ans. (B)
ਵਿਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਪੈਰਾ 1 ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: "ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਉਸਦਾ ਬਾਗ਼ ਸੀ।" 📖
S2. Ans. (D)
ਵਿਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਪੈਰਾ 2 ਵਿੱਚ ਹੈ: "ਪਰ ਉਹ ਟੁੱਟਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੇ ਡਿੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" 💪
S3. Ans. (D)
ਵਿਆਖਿਆ: ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਗੁਰਦਾਸ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਾਕ "ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸਾਇਆ ਕਰਨਾ ਹੈ" ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ। 🌱
S4. Ans. (C)
ਵਿਆਖਿਆ: ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ (Synonym) ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਵਿੱਚ 'ਨਦੀਨ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਰ ਬੂਟਿਆਂ ਜਾਂ ਘਾਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ/ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। 🌿
S5. Ans. (D)
ਵਿਆਖਿਆ: ਇਹ ਪਦ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਨਿਰਜੀਵ (ਪਹਾੜ) ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਦੇ ਗੁਣ ਦੇਣੇ ਮਾਨਵੀਕਰਨ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ⛰️
S6. Ans. (A)
ਵਿਆਖਿਆ: ਇਹ ਵਿਆਕਰਨ (ਕਾਲ) ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ (ਦਿੰਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਭੂਤਕਾਲ (ਦਿੰਦਾ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ⏳
ਪੈਸੇਜ਼ 2 (ਵਿਗਿਆਨਿਕ/ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ)
1. ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਸਿਰਲੇਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
2. ਝੋਨੇ-ਕਣਕ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੇ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਬੀਜਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਦੱਬਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3. ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ (Sustainable Agriculture) ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
📝 ਪ੍ਰਸ਼ਨ
Q1. ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
A. ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਿਲ
B. ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ
C. ਅਨਾਜ ਦਾ ਕਟੋਰਾ
D. ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼
Q2. ਪੈਸੇਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ?
ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ
ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਡਿੱਗਣਾ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣਾ
ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਉਤਪਾਦਨ
A. 1, 2 ਅਤੇ 3
B. 2, 3 ਅਤੇ 4
C. 1, 2 ਅਤੇ 4
D. 1, 3 ਅਤੇ 4
Q3. "ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ" (Sustainable Agriculture) ਤੋਂ ਲੇਖਕ ਦਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
A. ਅਜਿਹੀ ਖੇਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨਾ ਬੀਜਿਆ ਜਾਵੇ।
B. ਅਜਿਹੀ ਖੇਤੀ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕੇ।
C. ਅਜਿਹੀ ਖੇਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
D. ਅਜਿਹੀ ਖੇਤੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਯਾਤ (Export) ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
Q4. "ਬੇਹੱਦ" ਸ਼ਬਦ (ਪੈਰਾ 1) ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ (Synonym) ਕੀ ਹੈ?
A. ਘੱਟ
B. ਸੀਮਤ
C. ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ
D. ਮੱਧਮ
Q5. "ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜੀ Part of Speech ਹੈ?
A. ਨਾਂਵ (Noun)
B. ਪੜਨਾਂਵ (Pronoun)
C. ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Adjective)
D. ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Adverb)
🔑 ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ
S1. Ans. (C)
ਵਿਆਖਿਆ: ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ। ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: "ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ"। 🍚
S2. Ans. (A)
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਮਾਨ/ਸੰਯੋਜਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ। ਪੈਰਾ 1 ਅਤੇ 2 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ (2), ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ (1) ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣਾ (3) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਉਤਪਾਦਨ (4) ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। 🤔
S3. Ans. (B)
ਵਿਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਥ। ਪੈਰਾ 3 ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ। 🌱
S4. Ans. (C)
ਵਿਆਖਿਆ: ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ। 'ਬੇਹੱਦ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਬਿਨਾਂ ਹੱਦ ਦੇ' ਭਾਵ 'ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ'। 📈
S5. Ans. (D)
ਵਿਆਖਿਆ: ਵਿਆਕਰਨ। 'ਹੇਠਾਂ' ਸ਼ਬਦ ਇੱਥੇ ਕਿਰਿਆ (ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ) ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ। ⬇️
ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਥੀਓ,
ਇਹ ਚੈਪਟਰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਵਿਤਾ (Poetry) ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਾਂਗੇ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਅਭਿਆਸ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ! 📚🎯
